🕊️ हिंद दी चादर – निबंध आणि वस्तुनिष्ठ (MCQ) प्रश्नसंच

🕊️ हिंद दी चादर – ६० पूर्ण वस्तुनिष्ठ (MCQ) प्रश्नसंच

---

📖 परिचय

भारतीय इतिहासात धर्मस्वातंत्र्य, मानवाधिकार आणि सर्वधर्म समभावासाठी स्वतःचे जीवन अर्पण करणारे महान संत-योद्धा म्हणजे जी. त्यांचा जन्म १ एप्रिल १६२१ रोजी अमृतसर येथे झाला. त्यांचे बालनाव ‘त्याग मल’ असे होते. ते शीख धर्माचे नववे गुरु होते.

मुघल सम्राट औरंगजेबाच्या जबरदस्तीच्या धर्मांतर धोरणाविरुद्ध त्यांनी ठाम भूमिका घेतली. काश्मिरी पंडितांनी मदतीची याचना केल्यावर त्यांनी स्वतःला त्यांच्या रक्षणासाठी अर्पण केले. २४ नोव्हेंबर १६७५ रोजी दिल्लीच्या चांदणी चौकात त्यांना शहीद करण्यात आले. त्यांच्या शहीदी स्थळी आज भव्य उभा आहे.

त्यांना “हिंद दी चादर” ही उपाधी मिळाली कारण त्यांनी संपूर्ण हिंदुस्तानच्या धर्मस्वातंत्र्याचे संरक्षण केले. त्यांच्या पश्चात यांनी शीख पंथाचे नेतृत्व केले.

---

✅ पूर्ण वस्तुनिष्ठ प्रश्नसंच (MCQ) – १ ते ६०

---

१. गुरु तेग बहादुर कोणत्या क्रमांकाचे शीख गुरु होते?

अ) सातवे
ब) आठवे
क) नववे
ड) दहावे
उत्तर: क) नववे

२. त्यांचा जन्म कधी झाला?

अ) १ एप्रिल १६२१
ब) ५ मे १६२५
क) १८ जून १६२२
ड) २९ डिसेंबर १६२३
उत्तर: अ) १ एप्रिल १६२१

३. त्यांचे मूळ नाव काय होते?

अ) गोविंद राय
ब) त्याग मल
क) हर राय
ड) अर्जन देव
उत्तर: ब) त्याग मल

४. त्यांचे वडील कोण होते?

अ) गुरु अर्जन देव
ब) गुरु हरगोबिंद
क) गुरु हरराय
ड) गुरु रामदास
उत्तर: ब) गुरु हरगोबिंद

५. ‘तेग बहादुर’ हे नाव त्यांना का मिळाले?

अ) प्रवचनासाठी
ब) तलवारबाजीतील पराक्रमामुळे
क) राजकारणासाठी
ड) ध्यानधारणेसाठी
उत्तर: ब) तलवारबाजीतील पराक्रमामुळे

६. ‘हिंद दी चादर’ उपाधीचा अर्थ काय?

अ) हिंदू धर्मगुरू
ब) हिंदुस्तानचे रक्षण करणारे
क) संत कवी
ड) शासक
उत्तर: ब) हिंदुस्तानचे रक्षण करणारे

७. त्यांना शहीद कोणी केले?

अ) अकबर
ब) जहांगीर
क) औरंगजेब
ड) शाहजहान
उत्तर: क) औरंगजेब

८. त्यांना कुठे शहीद करण्यात आले?

अ) लाहोर
ब) अमृतसर
क) दिल्ली
ड) आग्रा
उत्तर: क) दिल्ली

९. त्यांच्या शहीदी स्थळी कोणता गुरुद्वारा आहे?

अ) हरमंदिर साहिब
ब) शीश गंज साहिब
क) बंगला साहिब
ड) पटना साहिब
उत्तर: ब) शीश गंज साहिब

१०. त्यांचे सुपुत्र कोण होते?

अ) गुरु हरराय
ब) गुरु अर्जन देव
क) गुरु गोविंद सिंह
ड) गुरु नानक
उत्तर: क) गुरु गोविंद सिंह

📌 हिंद दी चादर –  एकूण 10 निबंध  

---

(२० ते ६० पर्यंत सर्व प्रश्न पूर्ण पर्यायांसह)

---

२०. त्यांना अटक कोठे झाली?

अ) आग्रा
ब) लाहोर
क) दिल्ली
ड) जयपूर
उत्तर: अ) आग्रा

२१. त्यांनी कोणत्या सम्राटाचा विरोध केला?

अ) अकबर
ब) जहांगीर
क) औरंगजेब
ड) बाबर
उत्तर: क) औरंगजेब

२२. त्यांचे जन्मस्थान कोणते?

अ) पटना
ब) अमृतसर
क) लाहोर
ड) दिल्ली
उत्तर: ब) अमृतसर

२३. ते कोणत्या धर्माचे होते?

अ) हिंदू
ब) जैन
क) शीख
ड) बौद्ध
उत्तर: क) शीख

२४. त्यांची गादी कोणत्या वर्षी सुरू झाली?

अ) १६६४
ब) १६६५
क) १६६६
ड) १६७०
उत्तर: ब) १६६५

२५. त्यांच्या शहीदीची तारीख कोणती?

अ) २४ नोव्हेंबर १६७५
ब) १५ ऑगस्ट १६७५
क) २६ जानेवारी १६७५
ड) १ एप्रिल १६७५
उत्तर: अ) २४ नोव्हेंबर १६७५

२६. त्यांनी कोणासाठी बलिदान दिले?

अ) शीख समाज
ब) काश्मिरी पंडित
क) राजपूत
ड) मराठे
उत्तर: ब) काश्मिरी पंडित

२७. त्यांच्या शिकवणीचा मुख्य संदेश काय?

अ) सत्ता
ब) सहिष्णुता व सत्य
क) व्यापार
ड) युद्ध
उत्तर: ब) सहिष्णुता व सत्य

२८. त्यांच्या वाणीचा समावेश कोणत्या ग्रंथात आहे?

अ) वेद
ब) गुरु ग्रंथ साहिब
क) रामायण
ड) महाभारत
उत्तर: ब) गुरु ग्रंथ साहिब

२९. त्यांचे आयुष्य किती वर्षांचे होते?

अ) ५०
ब) ५२
क) ५४
ड) ६०
उत्तर: क) ५४

३०. त्यांच्या बलिदानाने कोणता हक्क जपला?

अ) शिक्षण
ब) व्यापार
क) धार्मिक स्वातंत्र्य
ड) सत्ता
उत्तर: क) धार्मिक स्वातंत्र्य

---

३१. त्यांच्या मातोश्रींचे नाव काय?

अ) माता गुजरी
ब) माता नानकी
क) माता सुंदरी
ड) माता साहिब कौर
उत्तर: ब) माता नानकी

३२. त्यांचा विवाह कोणाशी झाला?

अ) माता गुजरी
ब) माता जिंद कौर
क) माता सुंदरी
ड) माता साहिब कौर
उत्तर: अ) माता गुजरी

३३. त्यांच्या सुपुत्रांचे बालनाव काय होते?

अ) गोविंद राय
ब) हर राय
क) अर्जन देव
ड) रामदास
उत्तर: अ) गोविंद राय

३४. त्यांना शहीद कोणत्या चौकात केले?

अ) लाल चौक
ब) विजय चौक
क) चांदणी चौक
ड) दरबार चौक
उत्तर: क) चांदणी चौक

३५. त्यांचे जीवन कोणासाठी प्रेरणादायी आहे?

अ) फक्त शीखांसाठी
ब) राजांसाठी
क) सर्व मानवजातीसाठी
ड) सैनिकांसाठी
उत्तर: क) सर्व मानवजातीसाठी

३६. त्यांना कोणती उपाधी मिळाली?

अ) संत शिरोमणी
ब) हिंद दी चादर
क) राजगुरू
ड) महंत
उत्तर: ब) हिंद दी चादर

३७. त्यांनी कोणत्या मूल्यांचा प्रसार केला?

अ) हिंसा
ब) लोभ
क) सर्वधर्म समभाव
ड) सत्ता
उत्तर: क) सर्वधर्म समभाव

३८. त्यांच्या बलिदानाचे मुख्य कारण काय होते?

अ) संपत्ती
ब) राज्य
क) धर्मरक्षण
ड) युद्ध
उत्तर: क) धर्मरक्षण

३९. त्यांची शहीदी कोणत्या वर्षी झाली?

अ) १६७०
ब) १६७२
क) १६७५
ड) १६८०
उत्तर: क) १६७५

४०. त्यांच्या शौर्यामुळे त्यांना कोणते नाव मिळाले?

अ) त्याग मल
ब) तेग बहादुर
क) गोविंद राय
ड) हर राय
उत्तर: ब) तेग बहादुर

---

४१. त्यांच्या कार्याचा प्रभाव कुठे पडला?

अ) पंजाबपुरता
ब) दिल्लीपुरता
क) संपूर्ण भारतावर
ड) फक्त काश्मीरमध्ये
उत्तर: क) संपूर्ण भारतावर

४२. त्यांनी किती वर्षे गुरुगादी सांभाळली?

अ) ५
ब) ८
क) ११
ड) १५
उत्तर: क) ११

४३. त्यांच्या बलिदानाचा संदेश काय?

अ) अन्याय सहन करा
ब) अन्यायाविरुद्ध उभे राहा
क) सत्ता मिळवा
ड) शांत बसा
उत्तर: ब) अन्यायाविरुद्ध उभे राहा

४४. त्यांचे स्मारक कोणत्या शहरात आहे?

अ) अमृतसर
ब) लाहोर
क) दिल्ली
ड) पटना
उत्तर: क) दिल्ली

४५. ३५० वे शहीदी वर्ष कोणत्या वर्षी साजरे होत आहे?

अ) २०२४
ब) २०२५
क) २०२६
ड) २०२७
उत्तर: ब) २०२५

४६. त्यांनी कोणत्या लोकांसाठी स्वतःला अर्पण केले?

अ) शीख
ब) मराठे
क) काश्मिरी पंडित
ड) राजपूत
उत्तर: क) काश्मिरी पंडित

४७. त्यांची ओळख कशामुळे अजरामर झाली?

अ) संपत्ती
ब) राजकारण
क) धर्मस्वातंत्र्यासाठी बलिदान
ड) व्यापार
उत्तर: क) धर्मस्वातंत्र्यासाठी बलिदान

४८. त्यांचे जीवन कोणत्या मूल्यांचे प्रतीक आहे?

अ) लोभ
ब) सत्ता
क) त्याग व धैर्य
ड) भीती
उत्तर: क) त्याग व धैर्य

४९. त्यांना अटक झाल्यानंतर कुठे नेण्यात आले?

अ) आग्रा
ब) दिल्ली
क) लाहोर
ड) जयपूर
उत्तर: ब) दिल्ली

५०. त्यांच्या वाणीचा मुख्य आधार काय होता?

अ) सत्ता
ब) संपत्ती
क) सत्य व अध्यात्म
ड) युद्ध
उत्तर: क) सत्य व अध्यात्म

---

५१. ते कोणत्या पंथाचे गुरु होते?

अ) वैष्णव
ब) शीख पंथ
क) जैन
ड) बौद्ध
उत्तर: ब) शीख पंथ

५२. त्यांचे जन्मवर्ष कोणते?

अ) १६२०
ब) १६२१
क) १६२५
ड) १६३०
उत्तर: ब) १६२१

५३. त्यांची शहीदी स्थळ आज कशासाठी प्रसिद्ध आहे?

अ) राजवाडा
ब) गुरुद्वारा
क) किल्ला
ड) संग्रहालय
उत्तर: ब) गुरुद्वारा

५४. त्यांच्या बलिदानाने कोणत्या तत्वाची स्थापना केली?

अ) धर्मांतर
ब) अन्याय
क) धार्मिक स्वातंत्र्य
ड) सत्ता
उत्तर: क) धार्मिक स्वातंत्र्य

५५. त्यांची गादी कोणानंतर आली?

अ) गुरु हरराय
ब) गुरु हरकृष्ण
क) गुरु अर्जन देव
ड) गुरु रामदास
उत्तर: ब) गुरु हरकृष्ण

५६. त्यांच्या पश्चात गुरु कोण झाले?

अ) गुरु हरराय
ब) गुरु अर्जन देव
क) गुरु गोविंद सिंह
ड) गुरु नानक
उत्तर: क) गुरु गोविंद सिंह

५७. त्यांना दिलेली ‘हिंद दी चादर’ उपाधी कशाचे प्रतीक आहे?

अ) सत्ता
ब) संरक्षण
क) संपत्ती
ड) व्यापार
उत्तर: ब) संरक्षण

५८. त्यांची शौर्यगाथा कशासाठी ओळखली जाते?

अ) युद्ध जिंकण्यासाठी
ब) धर्मस्वातंत्र्याच्या रक्षणासाठी
क) राजकारणासाठी
ड) व्यापारासाठी
उत्तर: ब) धर्मस्वातंत्र्याच्या रक्षणासाठी

५९. त्यांच्या बलिदानाचा मुख्य संदेश कोणता?

अ) सत्ता मिळवा
ब) शांत बसा
क) सत्यासाठी प्राण द्या
ड) संपत्ती कमवा
उत्तर: क) सत्यासाठी प्राण द्या

६०. त्यांच्या जीवनातून आपण काय शिकतो?

अ) लोभ
ब) अन्याय
क) त्याग, धैर्य आणि धर्मनिष्ठा
ड) सत्ता
उत्तर: क) त्याग, धैर्य आणि धर्मनिष्ठा